Pazar , 27 Kasım 2022
Güncel
Anasayfa / off-Topic / Seyit Rıza Kimdir ?

Seyit Rıza Kimdir ?

Seyit Rıza nam-ı diğer Pir Sey Rıza 1863 yılında Tunceli Ovacık’a bağlı Lirtik köyünde doğdu. 18 Kasım 1937 yılında ise Elazığ’da vefat etti.

Türkiye Cumhuriyetinin kurulduğu yıllarda Dersim İsyanı’nın liderlerinden biri olduğu öne sürülerek idam edilen Alevi-Kürt aşiret lideridir.

Dersimlilerin ve Alevilerin Piri olarak bilinir. 1937 Dersim olaylarındaki kanlı çatışmalardan sonra barış yapmak için Erzincan’a çağırılmıştır. Bu görüşmeye giderken yolda 5 Eylül 1937 tarihinde yayındaki 72 kişi ile birlikte tutuklanmıştır.

5-13 Eylül 1937’de Elazığ’a (o zamanki adıyla El-Aziz) götürülüp askeri mahkemede yargılandı. Yargılama sonunda hapise atılan Seyit Rıza 15 Kasım 1937 yılında halkın gözü önünde Elazığ Buğday meydanında idam edilmiştir.

Yasalara uydurmak için 78 yaşındaki Seyit Rıza‘nın yaşı küçültülerek 54’e indirilirken 17 yaşındaki oğlu Hüseyin’in yaşı 21’e çıkartılır.

Seyit Rıza’nın kabul edilmeyen son isteği : Beni oğlumdan önce asın

Seyit Rıza’nın idamı İhsan Sabri Çağlayangil’in anılarından şöyle aktarılmıştır:

Seyit Rıza, sehpaları görünce durumu anladı. “Asacaksınız” dedi ve bana döndü: “Sen Ankara’dan beni asmak için mi geldin?” Bakıştık. İlk kez idam edilecek bir insanla yüz yüze geliyordum. Bana güldü. Savcı, namaz kılıp kılmayacağını sordu. İstemedi. Son sözünü sorduk. “Kırk liram ve saatim var. Oğluma verirsiniz” dedi… Seyit Rıza’yı meydana çıkardık. Hava soğuktu ve etrafta kimseler yoktu. Ama Seyit Rıza, meydan insan doluymuş gibi sessizliğe ve boşluğa hitap etti. “Evlâdı Kerbelayıh. Bi hatayıh. Ayıptır. Zulümdür. Cinayettir” dedi. Benim tüylerim diken diken oldu. Bu yaşlı adam rap rap yürüdü. Çingeneyi itti. İpi boynuna geçirdi. Sandalyeye ayağı ile tekme vurdu, infazını gerçekleştirdi… Seyit Rıza asılırken ileride oğlunun da sesi geliyordu: “Kulun kölen olam. Sığırtmacın olam. Gençliğime acıyın, öldürmeyin beni!”

Cihan KÜSMEZ Kimdir ?

Makalelerinin Toplam Okunma Sayısı: 2.604.201


2002 yılında başladığım yazı hayatıma ilk önce 2007 yılında blogspot ile devam ederken daha sonra 2009 yılında Wordpress ile devam ettim. 2009'dan bu yana Cihan Blog'ta yazmaktayım. Yazılım, Diziler ve Sosyal Medya ağırlıklı yazıların yanı sıra güncel konular ile ilgili yazılar da yazmaktayım.